KE przyspiesza wdrażanie prawa wodnego. Polska jest w dialogu z Komisją

Niemcy są pierwszym krajem, który zakończył proces dialogu ustrukturyzowanego na temat europejskiego prawa wodnego, prowadzonego od listopada 2025 r. przez Komisję Europejską ze wszystkimi krajami członkowskimi, w tym z Polską. Rozmowy zwieńczone zostały podpisaniem wspólnego oświadczenia przez unijną Komisarz ds. środowiska, odporności wodnej i konkurencyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym oraz niemieckiego Ministra ds. środowiska, działań klimatycznych, ochrony przyrody i bezpieczeństwa jądrowego. Dotyczy ono wzmacniania odporności wodnej w Niemczech.

Czym są dialogi ustrukturyzowane, prowadzone przez Komisje Europejską?

W dniu 11 listopada 2025 r. Komisja Europejska, w ramach wdrażania Strategii odporności gospodarki wodnej, ogłosiła, iż rozpoczyna dialogi z poszczególnymi krajami członkowskimi. Celem tych działań jest pomoc każdemu z państw w dążeniu do poprawy gospodarki wodnej w perspektywie roku 2027 oraz przyspieszenie wdrażania inicjatyw, które mają pozwolić na osiągnięcie przyjętych celów środowiskowych.

Cele określono w unijnym prawodawstwie dotyczącym wody oraz sformułowano w kontekście najnowszej oceny wdrożenia Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE, Dyrektywy powodziowej oraz Ramowej Dyrektywy w sprawie strategii morskiej. Dialogi obejmowały dwa spotkania techniczne pomiędzy KE a każdym z państw członkowskich. Według aktualnego trackera w Polsce odbyły się już oba i oczekiwana jest rozmowa na poziomie politycznym pomiędzy Komisarz UE a Ministrem ds. gospodarki wodnej. Co ważne, dialogi nie są formalnymi postępowaniami naruszeniowymi przeciwko państwu członkowskiemu.

Oceny wdrażania prawa wodnego przez cały czas wskazują na problemy z zanieczyszczeniem

Najnowsze oceny wdrażania europejskiego prawa wodnego wskazują, iż w UE przez cały czas występują problemy z zanieczyszczeniem, zmianami hydromorfologicznymi, zaburzeniami naturalnych przepływów, monitoringiem, finansowaniem i poziomem ambicji działań zmierzających do osiągnięcia założonych celów środowiskowych.

KE wyraźnie wskazuje, iż podstawą osiągnięcia odporności gospodarki wodnej pozostaje pełne wdrożenie istniejącego prawa, a nie wyłącznie oparcie się na nowych programach i finansowaniu. Priorytetem ma być zwalczanie zanieczyszczenia wód, w tym działania mające na celu ograniczenie zanieczyszczenia pochodzącego z górnictwa oraz wsparcie przejścia na zrównoważone rolnictwo.

W kontekście dążenia do zmniejszenia zanieczyszczenia warto również wskazać, iż od maja 2026 r. obowiązują zaostrzone przepisy dotyczące zanieczyszczeń wód, obejmujące m.in. kolejne PFAS, pestycydy, farmaceutyki, mikroplastik i wskaźniki oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. To zwiększa zakres wyzwań, przed którymi staną państwa członkowskie, w tym Polska.

Czy zrównoważona gospodarka wodna wzmocni odporność na deficyt wody?

Osiągnięcie celów Europy w zakresie odporności wodnej w perspektywie do 2050 r., jak podkreśla Komisja Europejska, będzie wymagało przełomowych zmian na każdym poziomie. W tym celu miasta i regiony UE odegrają kluczową rolę, obok biznesu, środowiska naukowego, młodzieży, społeczeństwa obywatelskiego i organizacji finansowych.

Ekstremalne fale upałów, niedobory wody i susze z jednej strony, deszcze nawalne i powodzie, z którymi mierzy się Europa, w tym Polska, z drugiej, podkreśliły pilność podjęcia zdecydowanych działań na rzecz odporności gospodarki wodnej.

Oczekuje się, iż ustalenia poczynione podczas dialogów pozwolą na wdrażanie racjonalnej gospodarki wodnej. Na przykładzie rozmów z Niemcami widać obszary, wokół których koncentrować się będą dalsze działania. Są to: ograniczenie zanieczyszczeń, zwiększenie naturalnej retencji, utrzymywanie poborów wody na zrównoważonym poziomie, poprawa efektywności wykorzystania wody, przygotowanie na suszę oraz modernizacja oczyszczalni o dodatkowy stopień usuwania farmaceutyków, pestycydów, PFAS i innych mikrozanieczyszczeń.

W przypadku Polski poruszane zagadnienia prawdopodobnie będą koncentrować się wokół oceny polskich III planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy oraz II planów zarządzania ryzykiem powodziowym.

Pisząc artykuł, korzystałam z:

https://environment.ec.europa.eu/news/roswall-schneider-commit-stronger-eu-water-enforcement-2026-10-05_en

https://commission.europa.eu/topics/environment/water-resilience-strategy_pl